Националниот младински совет на Македонија (НМСМ) изразува сериозна загриженост поради измените во програмата за сеопфатно сексуално образование и начинот на кој се носат одлуки што директно ги засегаат младите луѓе.

Додека во јавноста се водат расправи за тоа што младите смеат или не смеат да учат, едно суштинско прашање останува неодговорено: Кој ги праша самите млади што им е потребно да знаат?

Програмата што првично беше предвидена како изборен предмет за средношколците е ревидирана, преименувана во „Здравје и заштита на здравјето“, а од неа се отстранети или изменети важни содржини за родот, контрацепцијата и сексуалното здравје.

Но, во целата јавна дебата најмалку се слуша гласот на оние за кои е наменета програмата – учениците и младите.

Младите не се пасивни приматели на информации. Тие се личности со свои искуства, прашања, потреби и право да учествуваат во одлуките што влијаат врз нивниот живот.

Тие секојдневно се соочуваат со прашања за сопственото здравје, врските, сексуалноста, личните граници, согласноста, притисокот од врсниците, насилството и информациите што ги добиваат преку интернет и социјалните мрежи.

Овие прашања не исчезнуваат кога возрасните ќе одлучат да ги отстранат од наставните програми. Напротив, младите продолжуваат да бараат одговори, често од извори чија точност никој не ја проверува.

Особено е проблематично што станува збор за изборен предмет. Наместо да се унапредува можноста младите да изберат дополнително образование што одговара на нивните интереси и потреби, јавната расправа се насочува кон тоа кои информации треба да им бидат недостапни.

Правото на избор има вистинска смисла само кога постои можност за информиран избор.

Како организација што го застапува младинското учество, потсетуваме дека младите мора да бидат вклучени во креирањето, спроведувањето и оценувањето на политиките што ги засегаат.

Законот за младинско учество и младински политики ја препознава важноста на вклучувањето на младите во процесите на донесување одлуки. Овој принцип треба да биде водилка и во развојот на образовните политики.

Затоа, наместо институциите да ги менуваат програмите исклучиво низ дијалог со возрасни, експерти и различни групи во јавноста, потребно е да се воспостави вистински, структуриран и инклузивен дијалог со учениците.

Треба да се слушнат различни гласови – девојчиња и момчиња, млади од рурални и урбани средини, млади со попреченост, млади од различни заедници и млади кои имаат различни искуства и потреби.

Нивното учество треба да биде доброволно, безбедно и суштинско, а не симболично.

НМСМ бара од Министерството за образование и наука и Бирото за развој на образованието:

Младите не бараат други да одлучуваат наместо нив што треба да знаат. Тие имаат право на образование што ги подготвува за реалниот живот, на информации што им помагаат да донесуваат одговорни одлуки и на можност нивниот глас да биде слушнат.

Затоа, повикуваме јавната дебата да се врати таму каде што припаѓа – кон учениците, нивните потреби, нивните права и нивната иднина.